HIV ve AIDS: test, tedavi ve korunma

Korunmasız temas, prezervatif yırtılması veya ortak iğne gibi bir durumda hemen acil sağlık birimine ya da enfeksiyon ekibine başvurun. Temas sonrası koruyucu ilaç tedavisi (PEP) gerekiyorsa ilk 72 saat içinde başlanmalıdır; ne kadar erken o kadar iyidir, 72 saatin dolmasını beklemeyin. Süre geçmiş olsa da test ve takip için başvurun. PEP uygunluğunu hekim belirler; belirti veya test sonucu beklemek başvuruyu geciktirmemelidir.

HIV bağışıklık sistemini etkileyen virüstür; AIDS, enfeksiyonun ileri evresindeki belirli hastalıklar ve bağışıklık kaybıyla tanımlanır. HIV pozitif sonuç otomatik olarak AIDS demek değildir. Etkili tedaviyle virüs kontrol altında tutulabilir ve uzun, sağlıklı bir yaşam mümkün olabilir. Grip benzeri yakınmalar veya hiç belirti olmaması tanı koydurmaz; durumu öğrenmenin yolu uygun testtir.

Hiçbir HIV testi temastan hemen sonra enfeksiyonu dışlayamaz; saptanabilir hâle gelene kadar geçen süreye pencere dönemi denir. Test türü, temas zamanı ve kullanılan koruyucu ilaçlar takip planını etkiler. Erken negatif sonuç için tekrar test gerekebilir; reaktif/pozitif tarama da uygun doğrulama gerektirir. Tek bir internet takvimi veya eski bir test adıyla karar vermeyin; raporu ve sonraki test tarihini ekibinizle görüşün.

Antiretroviral tedavi virüsün çoğalmasını baskılar; genel kullanımdaki tedaviler virüsü vücuttan tamamen temizlemez. Tedaviyle saptanamaz viral yüke ulaşıp bu düzeyi sürdüren kişi HIV’i cinsel yolla bulaştırmaz. Bu durum düzenli ilaç kullanımı ve laboratuvar takibiyle doğrulanır; HIV negatif olmak anlamına gelmez. Tedaviyi kendi kendinize bırakmayın; yan etki, ilaç etkileşimi, gizlilik ve destek ihtiyaçlarınızı ekibinizle konuşun.

Yeni olası temasta yukarıdaki PEP değerlendirmesini geciktirmeyin. Tedavi sırasında yeni, ağır veya hızla kötüleşen belirtileri sağlık ekibinize bildirin; ciddi nefes darlığı, bilinç değişikliği veya bayılmada 112’yi arayın. Test ve tanı bilgilerini genel iletişim formuna yazmak yerine güvenli klinik görüşmede paylaşın. Bu sayfa Nev’de belirli ilaç/testin stokta olduğunu veya ücretini doğrulamaz.